Haalbaarheidsstudie
Vaststellen bedrijfsprocessen

Het bedrijfsproces, gemodelleerd in een procesmodel, vormt de basis voor alle verdere modellering van requirements en functionaliteit in het project. Het procesmodel is direct vertaalbaar naar een verzameling use case diagrammen. Hierbij wordt ieder individueel (elementair) proces in het procesmodel vertaald naar een compleet use case diagram. Het proces wordt daarin beschreven door een enkele primaire use case en een of meerdere bijbehorende secundaire use cases.

Belangrijk aspect aan het opstellen van het procesmodel is het vaststellen van de business value die ieder proces oplevert voor de business, gerelateerd aan de doelstellingen die voor het project gesteld zijn. Deze waarde is essentieel bij het prioriteren van de requirements en functionaliteit in de verschillende iteraties. Iedere iteratie heeft tot doel de maximale business value van de resterende processen - te realiseren.

Doel

Het verkrijgen van een globaal beeld van de bedrijfsprocessen waarmee de doelstellingen van het project worden gerealiseerd. Het bedrijfsproces vormt het uitgangspunt van het systeemontwikkelproject. Een procesmodel is de weergave van dit bedrijfsproces.

Stappen

1. Inventariseren bestaande procesdiagrammen
   Ga na of in de organisatie reeds procesdiagrammen bestaan van de te automatiseren bedrijfsprocessen. Vaak zijn dergelijke diagrammen opgenomen in domein- of bedrijfsarchitecturen.
   Indien dergelijke procesdiagrammen inderdaad voorkomen, ga dan kort na wat de relevantie van deze diagrammen is. Bedrijfsprocessen zijn immers aan veel verandering onderhevig. Organiseer een workshop waarin het bestaande of gewenste bedrijfsproces onder de loup wordt genomen, en identificeer waar het wrikt met de realiteit. Besluit tijdens de workshop hoe eventuele afwijkingen worden opgelost in het procesmodel.
   
   
2. Modelleren van de bedrijfsprocessen
   Indien de bedrijfsprocessen nog niet zijn gemodelleerd in een procesmodel, dan wordt dit nu opgesteld. Een brown paper sessie is hiervoor uiterst werkzaam. De deelnemers noteren de voor hen relevante bedrijfsprocessen en bediscussieren deze keuzes. Zorg ervoor dat de discussie vooral de hoofdlijnen van de bedrijfsprocessen betreft. Laat details - zeker technische details - achterwege. Detailleer de bedrijfsprocessen hierbij totdat ze niet meer kunnen worden uitgesplitst. Nu kan ieder bedrijfsproces worden beschreven in een enkel use case diagram.
   Ga na of er relaties of volgordelijkheden bestaan tussen de verschillende geidentificeerde bedrijfsprocessen. Ga hiervoor deze processen een voor een na.
   Leg het resultaat vast in het procesmodel.
   Stel vervolgens het overeengekomen procesmodel vast.
   
   
3. Vaststellen waarde bedrijfsprocessen
   Ga van ieder geidentificeerd proces na wat de business value is die het vertegenwoordigen ten aanzien van de doelstellingen van het project. Deze business value bepaalt in grote mate of en wanneer het proces gerealiseerd zal worden tijdens een van de iteraties in het project. Iedere iteratie realiseert de zo groot mogelijk waarde voor de business, uitgaande van de doelstellingen van het project.
   
   

Richtlijnen

Workshop en gebruikers
Het opstellen van het procesmodel is meestal de eerste uitgebreide workshop tijdens het project. De bezetting van deze workshop kan erg uitgebreid worden omdat de organisatie niemand tegen het hoofd wil stoten of uitsluiten. Omdat de activiteit niet al te complex is, is een grote bezetting van deze workshop niet nadelig. De workshop kan nu namelijk goed worden aangewend om te zien wie geschikt is als gebruikersvertegenwoordiger tijden de rest van het project. Dit zijn toch vooral de mensen die tijdens de workshop het woord nemen en een duidelijk mening hebben over het domein.

Een bestaand procesmodel
Vaak zal het procesmodel een gegeven zijn voor het project. Het model is dan eerder opgesteld. Van een dergelijk model moet wel worden nagegaan of het nog relevant is. Hoe oud is het? Sluit het aan bij de huidige wensen van de projectsponsor en de gebruikersvertegenwoordigers?

Use cases als detaillering procesmodel
Het procesmodel voor het project hoeft niet erg gedetailleerd te zijn. Dit komt omdat ieder proces in het procesmodel wordt uitgewerkt in use case diagrammen. Verdere detaillering vindt derhalve plaats in de use case diagrammen. De use case is vervolgens een betere maat voor plannen en schatten van het project. De use case is "kleiner" dan het proces.
Een belangrijk verschil tussen een procesmodel en de bijbehorende use case diagrammen, is dat de laatste geen volgordelijkheid afdwingen. Deze volgordelijkheid wordt pas aangegeven in het stappenplan van de use case.